هوشمندی کسب و کار اصطلاحی است که از اواسط دهه ۱۹۹۸ میلادی مطرح گردید و به معنای تبدیل داده‌ها از شکل اولیه آنها به چیزی است که تصمیمات تجاری بتوانند بر آن اساس گرفته شوند. این عبارت همچون چتری است که سایر نظام‌های مرتبط با داده شامل انبارداده، داده‌کاوی (Data Mining)، تحلیل آماری، پیش‌بینی و پشتیبانی از تصمیم را به یکدیگر مرتبط می‌کند.

در تعریف دیگری؛ هوشمندی کسب و کار یعنی فرآیند بالا بردن سوددهی سازمان در بازار رقابتی با استفاده هوشمندانه از اطلاعات موجود در سازمان در فرآیند تصمیم‌گیری تعریف شده است.

فواید استفاده از هوشمندی کسب و کار در سازمان

بیشترین بهره‌مندی بدست آمده از هوشمندی کسب و کار، امکان دسترسی بی‌واسطه به داده‌ها توسط تصمیم گیرندگان در تمام سطوح سازمان است. در این صورت این افراد قادر خواهند بود که با داده‌ها تعامل داشته باشند و آنها را تحلیل کنند و در نتیجه بتوانند کسب و کار را مدیریت نمایند، کارایی را بهبود بخشند، فرصت‌ها را کشف کنند و کارشان را با بازدهی بالا انجام دهند.

در ساده‌ترین حالت هوشمندی کسب و کار اطلاعاتی راجع به وضع کنونی کسب و کار به مدیران تحویل می‌دهد. با استفاده از هوشمندی کسب و کار، اطلاعات در زمان مناسب و با انعطاف بیشتری در اختیار مدیران قرار داده می‌شود. در صورتیکه یکی از شاخص‌های کسب و کار از قلم افتاده باشد یا خارج از برنامه‌ریزی باشد، هوشمندی کسب و کار به کاربران این امکان را می‌دهد که جزئیات را شکافته و بدلیل این اتفاق پی ببرند و تصمیمات مقتضی را برای جبران وضعیت موجود بگیرند.

هوشمندی کسب و کار (Business Intelligence) یا هوش تجاری

مجموعه‌ای از نظریات، روش‌ها، فرایندها، معماری‌ها و فناوری‌هایی است که برای تبدیل داده خام به اطلاعات مفید و معنادار استفاده می‌شود. اطلاعات کسب‌وکار مقادیر بزرگی از اطلاعات را برای شناسایی و توسعه فرصت‌های جدید بکار می‌گیرد. بهره بردن از فرصت‌های جدید و اعمال یک استراتژی اثربخش می‌تواند مزیت بازار رقابتی و پایداری بلندمدت به ارمغان بیاورد.

اطلاعات کسب‌وکار می‌تواند در مقاصد کسب‌وکاری ذیل بکار برود تا در کسب‌وکار منجر به تحقق ارزش بشود:

  • مدیریت
    اندازه‌گیری برنامه‌ای که سلسله مراتبی از شاخص‌های عملکرد و محک زنی (مدل مرجع شاخص‌ها) ایجاد می‌کند که راهبران کسب‌وکار در جریان اطلاعات پیشرفت به سوی اهداف کسب‌وکار قرار می‌دهد (مدیریت فرایند کسب‌وکار)
  • تحلیل فرآیند
    تحلیل برنامه‌ای که فرایندهای کمی برای کسب‌وکار ایجاد می‌کند که بتواند به شناخت تصمیمات بهینه دست بیابد و به اکتشاف دانش کسب‌وکار بپردازد. برنامه‌های این گروه شامل موارد زیر می‌شوند: داده‌کاوی، فرایندکاوی، تحلیل آماری، تحلیل پیشنگرانه، مدل‌سازی پیشنگرانه، مدل‌سازی فرایندهای کسب‌وکار، پردازش وقایع پیچیده تعاملی و تحلیل تجویزی
  • گزارش
    گزارش ‌دهی سازمانی،برنامه‌هایی که زیرساخت‌های لازم برای گزارش‌دهی استراتژیک را در خدمت به مدیریت استراتژیک کسب‌وکار انجام می‌دهند که با گزارش‌دهی عملیاتی متفاوت است. این نوع گزارش‌ها شامل مصورسازی داده، سامانه اطلاعات مدیریتی و پردازش تحلیلی برخط (Online analytical processing) می‌شوند.
  • تعامل
    سکوی تعامل، برنامه‌هایی که از طریق به اشتراک‌گذاری داده و تبادل اطلاعات الکترونیکی، مناطق مختلف (داخل یا بیرون از کسب‌وکار) را برای انجام کار کنار یکدیگر می‌آورد.
  • مدیریت دانش
    برنامه‌هایی که از طریق استراتژی‌ها و اقداماتشان برای شناخت، خلق، بازنمایی، توزیع و قادر ساختن سازمان به درک بینشها و تجربه‌هایی که دانش واقعی کسب‌وکار هستند سازمان‌ها را تبدیل به شرکت‌هایی داده پیشران می‌سازند. مدیریت دانش به مدیریت یادگیرند و انطباق تنظیمی منجر می‌شود.

به عنوان مدیر ارشد و یا میانی کسب و کار و یا به عنوان کارشناسی که مسئول ارائه و آنالیز اطلاعات و داده ها هستید، چقدر با مشکلات زیر روبرو می شوید؟

  • دریافت گزارش های جمع بندی ( Aggregated ) نشده با سطح جزئیات بالا مانند لیست های طولانی
  • دریافت گزارش ها و اطلاعات غلط
  • دریافت دیر اطلاعات بطوریکه ارزش اطلاعاتی آنها از بین رفته است و صرف وقت زیاد برای تحلیل یک گزارش قدیمی
  • عدم یکپارچگی اطلاعات و به عبارت بهتر پخش اطلاعات در مثلاً فایل های Excel مختلف با فرمت ها و فرمول های مختلف
  • حتی در یک حوزه مانند واحد برنامه ریزی و کنترل پروژه، واحد منابع انسانی و یا مالی
  • امکان دریافت اطلاعات و گزارش فقط از یک جزیره اطلاعاتی و یا وجود جزیره های اطلاعاتی مختلف
  • مانند مدیریت منابع انسانی، فروش، تامین، مالی و … در حالیکه در اغلب اوقات، همخوانی بین گزارش های این جزایر اطلاعاتی! وجود نداشته و گزارش یک جزیره!، گزارش دیگر را نقض می کند.
  • زمان انتظار زیاد حتی بیش از یک ساعت برای پردازش پرس و جو ( Query ) ها و نمایش اطلاعات و ارائه گزارش ها
  • عدم دریافت اطلاعات و گزارش ها روی گوشی های همراه و تبلت و …
  • صرف زمان قابل توجه جهت فعالیت های تکراری و فاقد ارزش افزوده برای تولید گزارش های تکراری ماهانه و هفتگی
  • و خیلی مشکلات دیگر….

به عنوان مدیر و یا کارشناس تقریباً هر روز با این مشکلات روبرو هستید…

بیشترین تاثیر مشکلات در دسترسی به اطلاعات در تصمیم گیری های سازمانی است.